Gaziantep Bakırcılar Çarşısı’nda 30 yıldır geleneksel yöntemlerle elek üreten 54 yaşındaki Mustafa Yılmaz, gelişen teknolojiye rağmen mesleğini yaşatmaya çalışıyor.
Un, buğday, nohut ve fıstık eleği gibi ürünleri tamamen el emeğiyle üreten Yılmaz, mesleğin yok olma tehlikesiyle karşı karşıya olduğunu söyledi.
Eskiden yoğun ilgi gören elekçiliğin bugün birkaç ustayla ayakta kalmaya çalıştığını belirten Yılmaz, fabrikalarda kullanılan modern eleme sistemleri nedeniyle talebin büyük ölçüde azaldığını ifade etti.
Gençlerin mesleğe ilgi göstermediğini dile getiren Yılmaz, günlük 2 bin liraya kadar ücret teklif etmelerine rağmen çalışacak eleman bulamadıklarını belirtti.
“30 YILDIR ELEK USTALIĞI YAPIYORUM”
Mesleğe nasıl başladığını anlatan Mustafa Yılmaz, şunları söyledi:
“Yaklaşık 30 yıldır elek ustalığı yapıyorum. Mesleğimiz ne yazık ki yok olma noktasına geldi. Günümüzde bu işi yapan sadece 4-5 usta kaldı. Elek; un, buğday, nohut ve fıstık gibi ürünleri elemek için kullanılan geleneksel bir araçtır. Biz de un eleği, nohut eleği, fıstık eleği ve kalbur gibi farklı türlerde elekler üretiyoruz. Ancak artık fabrikalarda modern sistemler kullanıldığı için eskisi kadar talep kalmadı. Bu nedenle mesleğimiz her geçen gün biraz daha yok oluyor.”
“GÜNLÜK 2 BİN LİRAYA ÇALIŞACAK ELEMAN BULAMIYORUZ”
En büyük sıkıntılarının çırak yetiştirememek olduğunu belirten Yılmaz, gençlerin kısa süre içinde işi bıraktığını ifade etti.
Yılmaz, şöyle konuştu:
“En büyük sıkıntımız çırak yetiştirememek. Günlük bin 500-2 bin lira ücret teklif etmemize rağmen çalışacak eleman bulamıyoruz. Gelen gençler de iki-üç gün çalıştıktan sonra işi bırakıyor. Bu yüzden mesleği gelecek nesillere aktarmakta büyük zorluk yaşıyoruz. Biz bu işi daha ne kadar sürdürebiliriz onu da bilmiyoruz.”
ELEKLER TAMAMEN EL EMEĞİYLE ÜRETİLİYOR
Elek üretiminde sağlam ve dayanıklı olması nedeniyle gürgen ağacını tercih ettiklerini belirten Yılmaz, üretim sürecini şu sözlerle anlattı:
“Gürgen ağacı sağlam ve dayanıklı olduğu için tercih ediliyor. Söğüt veya kavak gibi ağaçlar zamanla deforme oluyor. Ağaçlar önce kütük halinde geliyor. Daha sonra suya yatırılarak yumuşatılıyor ve kalıplar yardımıyla şekillendiriliyor. Süt eleği, un eleği, gez eleği ve kalbur gibi farklı ürünleri tamamen el emeğiyle hazırlıyoruz.”
Un eleklerinin 200-250 lira, kalburların ise 350-400 lira arasında satıldığını belirten Yılmaz, geçmişte Doğu illerine, Arap ülkelerine ve Suriye’ye ürün gönderdiklerini ancak pazarın büyük ölçüde daraldığını söyledi.
Yılmaz, sözlerini şöyle tamamladı:
“Bugün 200-250 liraya sattığımız bir eleği üretecek, günlük 2 bin liraya çalışacak eleman bile bulamıyoruz. En büyük sorunumuz bu. Keşke gençler bu mesleği sevse ve öğrenmek istese. O zaman hem bu gelenek yaşar hem de meslek yok olup gitmez.”
